×

Akun anda bermasalah?
Klik tombol dibawah
Atau
×

DATA


Kategori

Potongan naskah kuno

Elemen Budaya

Naskah Kuno dan Prasasti

Provinsi

Jawa Timur

Serat Dewa Ruci

Tanggal 04 Jan 2023 oleh hokky saavedra.

Salah satu potongan manuskrip cetakan yang diterbitkan oleh Tan Khoen Swie di Kediri pada tahun 1926. Lakon Dewaruci yang diterbitkan melalui buku ini berupa tembang Macapat, antara tembang Dhandhanggula dan sinom. Diselingi juga dengan wayang kulit yang menggambarkan pencarian Werkudara untuk mencari air pemberi kehidupan. Selain itu, teks lakon Dewaruci juga pernah diterjemahkan atau diterjemahkan ke dalam bentuk prosa oleh Mas Ngabei Mangundwija dari Wonogiri pada tahun 1922.

Selengkapnya bisa diakses di Perpustakaan Tembi Rumah Budaya Yogyakarta, di Jalan Parangtritis Km 8.4 , Tembi, Timbulharjo, Sewon, Bantul.

Transliterasi: /I . lembute, salémbuting banyu, isih lembat kamuksan iki, langkung alit kamuksan, saaliting tengu, pan ish alit kamuksan, liring luwih amisesa ing sakalir, living lembut alitnya//

//Bisa nuksma ing agal lan alit, kalimput tan sagung kang rumangkang, gumrèmet uga tanpa he, kaluwihan satuhu, luwih dening ingkang nampani, tan kena ngandéléna, ing warah lan wuruk, den sanget pangudinira, raganira wasuhen praptanya ngungkih, wruha rungsiting tingkah//

// Wuruk iku kang minangka wiji, kang winuruk upamane papan, anglir kacang lan kadhele, sinebar munggwing watu, yen watune datanpa siti, kodanan kapanasan, yekti nora thukul, lamun uwis wicaksana, tingalira sirakna ananireki, dadi tingaling suksma//

//Rupa lawan swaranira nuli, ulihena mring kang duwe swara, jer sira mung ngaken bae, sesulih kang satuhu, nanging haywa darbe sireki, pakarèman lyanira, saka ing Hyang Agung, dadi sarira Pangeran, obah mosikira wus dadi sawiji, ywa loro anggépira//

//Lamun dadi anggèpira pesthi, yen ngrasa loro isih was-uwas, kêna ing rengu yektine, yen wus siji sawwjud, sakarënteg ing tyas sayekti, apa wis nedya ana, kang cinipta rawuh, (35) wis kawengku aneng sira, ing sajagad jer sira ingkang kinardi, gégênti den asagah//

I/ Yen wus mudhing pratingkah puniki, den awingit lawan den asasab, andhap asor penganggone, nanging ing batinipun, ing sakedhap tan kêna lali, laire sasabana, kawruh patang dhapur, padha anggépèn sadaya, kalimane kang siji iku permati, kanggo ing kene kana//

//Lire mati sajroning ngaurip, iya urip sajroning palastra, nanging urip salawase, kang mati iku napsu, badan lair ingkang nglakoni, katampan badan nyata, pamore sawujud, pa gene ngrasa matia, Wrekodhara ing tyas padhang anampani, inggih ingkang nugraha//

//Lir sasangka katawengan riris, praptaning wahyu ngima nirmala, sumilak ilang règède, Dewa Ruci amuwus, andikane manis aririh, tan ana aji paran, kabeh wis kawengku, tan ana kang kaulapan, kaprawiran kadigdayan wis kawingking, sagung rehing ngayuda//

// Telas wulangnya sang Dewa Ruci, Wrekodhara ing tyas datan kewran, wus wruh mning gamane dhewe, hardaning swara muluk, tapa elar anjajah bangkit, sawengkon jagad raya, sagung wus kawengku, mati pamardining basa, saenggane sekar maksih kudhup lami, mangkya sekar ambabar// //Wimbuh war...//

Sumber: Majalah Sempulur, Dinas Kebudayaan DI Yogyakarta
Sumber: Majalah Sempulur, Dinas Kebudayaan DI Yogyakarta

DISKUSI


TERBARU


Kidung Lakbok

Oleh Henripurwanto | 01 May 2026.
Naskah Kuno

Kidung Lakbok atau Wawacan Kidung Lakbok adalah karya sastra lama berbentuk wawacan yang berasal dari Kecamatan Lakbok, Kabupaten Ciamis. Naskah ini...

HUDON TANO (Per...

Oleh Hokker | 26 Apr 2026.
Alat Masak

HUDON TANO (Periuk Tanah) Di bawah ini merupakan foto tua (foto jaman dulu) penjual Hudon Tano (Periuk Tanah) di Onan (Pasar) Tarutung di tahun 193...

Benda Magis Mas...

Oleh Hokker | 26 Apr 2026.
Benda Magis Ilmu Putih

Benda Magis Masyarakat Batak Toba : Pagar Jabu - Sahan - Pohung 3 benda magis ini termasuk kategori Ilmu Putih yang berfungsi sebagai pelindung dar...

ILMU TAMBA TUA

Oleh Hokker | 26 Apr 2026.
Ilmu Putih (Elmo Kuno Batak Toba)

Ilmu Tamba Tua adalah Elmo Kuno Batak (Ilmu Putih), dahulu ilmu ini dipercaya jika diamalkan akan mendatangkan kemakmuran serta kekayaan. Translite...

Tulisan Tangan...

Oleh Hokker | 26 Apr 2026.
Aksara Batak Toba

Surat Tulisan Tangan Ompu i Pendeta Dr I.L. Nommensen tahun 1871 dengan Aksara Batak Toba dan Bahasa Batak Toba Klasik (na robi). Nommensen, Aposte...

FITUR


Gambus

Oleh agus deden | 21 Jun 2012.
Alat Musik

Gambus Melayu Riau adalah salah satu jenis instrumental musik tradisional yang terdapat hampir di seluruh kawasan Melayu.Pergeseran nilai spiritual...

Hukum Adat Suku...

Oleh Riduwan Philly | 23 Jan 2015.
Aturan Adat

Dalam upaya penyelamatan sumber daya alam di kabupaten Aceh Tenggara, Suku Alas memeliki beberapa aturan adat . Aturan-aturan tersebut terbagi dala...

Fuu

Oleh Sobat Budaya | 25 Jun 2014.
Alat Musik

Alat musik ini terbuat dari bambu. Fuu adalah alat musik tiup dari bahan kayu dan bambu yang digunakan sebagai alat bunyi untuk memanggil pend...

Ukiran Gorga Si...

Oleh hokky saavedra | 09 Apr 2012.
Ornamen Arsitektural

Ukiran gorga "singa" sebagai ornamentasi tradisi kuno Batak merupakan penggambaran kepala singa yang terkait dengan mitologi batak sebagai penjaga rum...